window.dataLayer = window.dataLayer || []; function gtag(){dataLayer.push(arguments);} gtag('js', new Date()); gtag('config', 'UA-158726083-1');

Bệnh viêm màng não mủ ở trẻ em? Nguyên nhân, triệu chứng và các biến chứng

By 5 months ago

Một trong nhiều bệnh nguy hiểm đối với trẻ em là bệnh viêm màng não mủ, đối tượng mà bệnh nhắm đến là trẻ em, biểu hiện không điển hình, dễ dẫn đến những biến chứng nặng nề, đe dọa tính mạng.

Bệnh viêm màng não mủ là gì?

Viêm màng não mủ hay còn gọi là viêm màng não vi trùng là tình trạng các màng bao bọc quanh hệ thần kinh trung ương bị vi khuẩn tấn công gây viêm và sinh mủ. Các vi khuẩn gây bệnh xuất hiện trong khoang dịch não tủy, làm tổn thương hệ thần kinh, gây ra những ảnh hưởng nặng nề về vận động và nhận thức.

Đối tượng dễ mắc viêm màng não mủ là trẻ nhỏ dưới 1 tuổi và người trong độ tuổi từ 16 – 21.

Bệnh viêm màng não mủ nguy hiểm như như thế nào?

Đây là một tình trạng cấp cứu nội khoa. Phải điều trị ngay càng sớm càng tốt. Bệnh lý tại vị trí nhạy cảm như hệ thần kinh nếu không được can thiệp sẽ có nhiều hệ quả khôn lường. Tình trạng bệnh sẽ diễn tiến nặng dần, có thể kèm theo bệnh lý khác như nhiễm khuẩn huyết. Người bệnh nhanh chóng rơi vào trạng thái yếu liệt, hôn mê, suy hô hấp. Còn nếu can thiệp muộn thì sẽ có nhiều nguy cơ để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn.

Nguyên nhân gây ra viêm màng não mủ ở trẻ em

Nguyên nhân gây viêm màng não mủ có thể do nhiều loại vi khuẩn gây ra như: Haemophilus influenzae, Neisseria meningitidis, Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn)…

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 1 – 24 tháng tuổi dễ bị viêm màng não mủ nhất. Nguyên nhân gây viêm màng não mủ ở trẻ em chủ yếu là do: Listeria monocytogenes, E. coli, liên cầu khuẩn nhóm B. Các vi khuẩn này tấn công tai mũi họng, đi vào phổi, theo máu vào trong não hoặc tấn công trực tiếp vào não bộ và tủy sống.

Ngoài ra nhiều loại vi khuẩn và nấm khác cũng có thể là căn nguyên gây viêm màng não mủ nhưng ít gặp hơn và thường xảy ra trên những người bệnh có tình trạng suy giảm miễn dịch, du khuẩn huyết.

Bệnh viêm màng não mủ do Heamophilus influenzae loại b

Ngoài ra nhiều loại vi khuẩn và nấm khác cũng có thể là căn nguyên gây viêm màng não mủ nhưng ít gặp hơn và thường xảy ra trên những người bệnh có tình trạng suy giảm miễn dịch, du khuẩn huyết.

Haemophilus influenzae loại b có thể lây truyền qua đường hô hấp, dễ lây lan thành ổ dịch lớn, đặc biệt là ở các nước chưa tiêm chủng ngừa Haemophilus influenzae.

Viêm màng não mủ do Streptococcus pneumoniae (phế cầu khuẩn)

Dấu hiệu viêm màng não mủ ở trẻ em

Phế cầu khuẩn Streptococcus pneumoniae là nguyên nhân gây viêm màng não mủ hàng đầu tại các nước đã chủng ngừa Haemophilus influenzae. Phế cầu khuẩn có thể tấn công bất cứ đối tượng nào, trung bình cứ 1000 người thì có khoảng 1 – 3 người mắc viêm màng não mủ do phế cầu khuẩn.

Trẻ nhỏ bị viêm màng não mủ do phế cầu khuẩn hầu hết là biến chứng từ bệnh viêm xoang, viêm phổi, viêm tai giữa… phế cầu khuẩn thường cư trú trong niêm mạc họng và tấn công não tủy.

Viêm màng não mủ do mô cầu

Đối tượng chủ yếu mắc viêm màng não mủ do não mô cầu là trẻ nhỏ từ 6 – 12 tháng tuổi. Tỷ lệ trẻ trên 1 tuổi mắc bệnh thường thấp hơn. Viêm màng não mủ do não mô cầu thường xuất hiện các ban xuất huyết ngoại tử, có thể gây tử vong trong 24 giờ.

Vi khuẩn gây bệnh thường ẩn chứa ở trong khoang họng. Không phải ai có vi khuẩn não mô cầu đều bị viêm màng não mủ. Nhiều trường hợp có vi khuẩn nhưng cơ thể hoàn toàn bình thường, không có triệu chứng gì. Vi khuẩn gây bệnh có thể lây truyền qua đường hô hấp, thông qua tiếp xúc thông thường.

Viêm màng não mủ do E.Coli

E.Coli là nguyên nhân gây bệnh viêm màng não mủ thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, rất ít gặp trường hợp mắc viêm màng não mủ do E.Coli ở trẻ lớn và người lớn. Bệnh có thể gây nhiễm trùng huyết, rất nguy hiểm đối với trẻ nhỏ, tỷ lệ tử vong rất cao.

Listeria monocytogenes

Vi khuẩn Listeria monocytogenes ẩn chứa trong các thực phẩm tươi sống và thịt sữa. Người bị suy giảm miễn dịch hoặc có hệ miễn dịch kém như người già, trẻ sơ sinh, người có sức khỏe yếu… là đối tượng dễ mắc viêm màng não mủ do Listeria monocytogenes.

Triệu chứng bệnh viêm màng não mủ ở trẻ em

Ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh thì triệu chứng cực kỳ mơ hồ. Bác sĩ nhi khoa chuyên ngành sơ sinh sẽ nhận định dựa vào nhiều đặc điểm ở nhiều cơ quan khác nhau, không nhất thiết là phải có triệu chứng thần kinh.

Đối với trẻ lớn sẽ có một số triệu chứng điển hình như:

  • Sốt cao.
  • Cơ thể mệt mỏi, chán ăn.
  • Đau đầu dữ dội.
  • Cứng cổ.
  • Buồn nôn hoặc nôn ói.
  • Quấy khóc, có tư thế uốn người.
  • Sợ ánh sáng.
  • Suy giảm ý thức, dễ bị kích thích.
  • Có dấu hiệu nhiễm trùng, nhiễm độc.
  • Hôn mê, co giật.
  • Thóp phồng ở những bé còn thóp.

Triệu chứng viêm màng não mủ ở trẻ sơ sinh

Các triệu chứng viêm màng não mủ ở trẻ em không điển hình. Một số dấu hiệu nhận biết như:

  • Chán ăn, bú kém, giảm cữ bú, lượng sữa mỗi cữ.
  • Mệt mỏi, vận động chậm.
  • Quấy khóc, dỗ không chịu nín, đôi khi còn khóc thét lên.
  • Vô cảm, thờ ơ với mọi thứ xung quanh.
  • Sốt cao hoặc thân nhiệt chuyển lạnh.
  • Những cơn ngừng thở đột ngột.
  • Bị vàng da hoặc da xanh tái, nhợt nhạt.
  • Co giật, thóp phồng, sốc tăng kích thích.
  • Giảm trương lực cơ, hạ đường huyết.

Các biến chứng của bệnh viêm màng não mủ ở trẻ em

Các biến chứng của viêm màng não mủ

  • Tổn thương não bộ, tổn thương các dây thần kinh sọ não: dây II, III, IV…
  • Viêm tắc tĩnh mạch, viêm quanh mạch máu não…
  • Áp xe não, áp xe dưới màng cứng…
  • Não úng thủy do tắc nghẽn dịch não tủy.
  • Bại não.
  • Các biến chứng ngoài hệ thần kinh như: viêm khớp, viêm thận, viêm phổi, xuất huyết phủ tạng….
  • Viêm tai giữa cấp, mạn tính gây biến chứng áp xe não, viêm màng não

Các di chứng do điều trị viêm màng não muộn

  • Gặp các vấn đề về thính lực và thị lực như: điếc, mù, lác, hội chứng não nước…
  • Chậm phát triển vận động và trí tuệ.
  • Liệt chân tay hoặc liệt nửa người.
  • Ảnh hưởng đến hệ thần kinh: trí nhớ giảm sút, rối loạn tâm thần
  • Động kinh.
Các biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm màng não mủ ở trẻ em

Tử vong do viêm màng não mủ

Viêm màng não mủ gây tử vong do suy hô hấp nặng, phù não, các biến chứng nhiễm khuẩn nặng ở não, biến chứng viêm phổi, viêm thận nặng, trạng thái mất não, suy não…

Kể cả khi phát hiện bệnh sớm và can thiệp ngay lập tức thì tỷ lệ tử vong do viêm màng não mủ vẫn rất cao.

Viêm màng não mủ là bệnh lý rất nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bệnh thường gặp nhất là ở trẻ em và đối tượng suy giảm miễn dịch. Ngoài ra, với thói quen ăn tiết canh và sản phẩm thịt lợn sống, viêm màng não do liên cầu lợn rất phổ biến. Điều trị sớm với kháng sinh sẽ giúp cải thiện bệnh ngoạn mục. Bệnh có thể phòng ngừa một phần bởi việc chủng ngừa các chủng vi khuẩn thường gặp.

Bạn có thể quan tâm:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked*